Refinansowanie
Refinansowanie pożyczki, jak nie wpaść w pętlę kredytową
Firma pożyczkowa proponuje „refinansowanie” zamiast spłaty? Sprawdź, zanim podpiszesz kolejną umowę.
Refinansowanie to nowa pożyczka na spłatę starej, nie umorzenie długu. Pieniądze nie trafiają na Twoje konto, tylko przechodzą między dwiema firmami pożyczkowymi, a Ty zostajesz z nowym zobowiązaniem i kolejną prowizją do zapłaty.
Co to jest refinansowanie
Refinansowanie to usługa firm pożyczkowych dla osób, które nie są w stanie spłacić chwilówki w terminie wskazanym w umowie. Zamiast wydłużyć termin tej samej pożyczki, udzielana jest nowa pożyczka, zwykle przez inny podmiot powiązany z pierwotnym wierzycielem, w dokładnie takiej wysokości, jaka pozostała do spłaty.
Środki nie trafiają na konto pożyczkobiorcy. Przechodzą bezpośrednio między dwiema firmami: pierwotna pożyczka zostaje rozliczona, a w jej miejsce pojawia się nowe zobowiązanie, z późniejszym terminem spłaty i kolejną prowizją.
Dlaczego firmy to robią
Wiele umów pożyczki już na starcie zastrzega możliwość automatycznego refinansowania w razie opóźnienia w spłacie. To nie jest pomyślane jako pomoc, to sposób na pobranie kolejnej prowizji przy zachowaniu pozorów „wyjścia naprzeciw” klientowi.
Sprawdź, zanim podpiszesz kolejną umowę
Jeśli pożyczkodawca proponuje refinansowanie zamiast rozmowy o realnym planie spłaty, to sygnał ostrzegawczy, nie standardowa pomoc.
Dlaczego to ryzykowne
Pożyczka refinansująca nie jest darmowa. Zamiast rozwiązać problem, często prowadzi do tzw. pętli zadłużeniowej, kolejne refinansowania generują kolejne prowizje, a suma opłat po kilku cyklach może przekroczyć pierwotną kwotę pożyczonego kapitału. Ten mechanizm bywa nazywany „rolowaniem pożyczki”.
Pani Ania pożycza 1000 zł na 30 dni. Nie udaje jej się spłacić na czas, więc firma proponuje „refinansowanie”, nową pożyczkę u powiązanego podmiotu, która spłaca starą. Ania nie widzi tych pieniędzy na swoim koncie ani złotówki, przechodzą prosto między dwiema firmami. W zamian dostaje nowy termin i nową prowizję, około 300 zł.
Miesiąc później sytuacja się powtarza. I jeszcze raz. Po trzech takich cyklach Ania wciąż jest winna około 1000 zł kapitału, dokładnie tyle, ile pożyczyła na starcie, a do tego doszło już blisko 900 zł samych prowizji. Tych pieniędzy nigdy nie dostała do ręki. Zapłaciła je tylko za to, że nie spłaciła na czas.
To nie jest wyjątek. To jest dokładnie ten mechanizm, który zbadał UOKiK.
Co ustalił UOKiK
Praktykę rolowania pożyczek zbadał Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Postępowanie zakończyło się decyzjami nakładającymi łącznie ponad 10 mln zł kar na siedem powiązanych ze sobą podmiotów, w tym Creamfinance Poland oraz Szybka Gotówka i spółki z nimi powiązane. Zdaniem UOKiK model ten mógł służyć obejściu ustawowego limitu pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego.
Sądy powszechne w identycznych przypadkach wielokrotnie wskazywały na iluzoryczność takich modeli tworzonych przez kredytodawców celem obejścia prawa.
Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK
„Firmy oddłużeniowe” to nie to samo co pomoc prawna
Niektóre podmioty reklamują się jako oferujące „pomoc” w wyjściu z długów, a w praktyce proponują kolejną pożyczkę na spłatę poprzedniej, u innego wierzyciela, znowu z prowizją. To nie jest droga do rozwiązania problemu, tylko jego przedłużenie.
Wskazówka
Realna pomoc prawna sprawdza, czy roszczenie jest zasadne i czy nie uległo przedawnieniu, nie proponuje kolejnej pożyczki.
Dostałeś wezwanie, pozew lub nakaz po serii refinansowań?
To częsty dalszy etap. Warto sprawdzić dokument, zanim cokolwiek zapłacisz, czasem podstawą roszczenia jest umowa z prowizją, którą można zakwestionować.
Najczęstsze pytania
Czy mogę zakwestionować prowizję z pożyczki refinansującej?
To zależy od konkretnej umowy i jej warunków, wymaga sprawdzenia dokumentów.
Czy dostanę zwrot nadpłaconych prowizji?
To możliwe w części przypadków, szczególnie przy modelach kwestionowanych przez UOKiK. Każdą sprawę trzeba jednak sprawdzić indywidualnie.
Dostałem nakaz zapłaty od firmy, u której refinansowałem pożyczkę: co teraz?
Sprawdź sprzeciw od nakazu zapłaty, termin na reakcję jest krótki.
- Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, art. 36a i 36b
- Decyzje Prezesa UOKiK ws. rolowania pożyczek, finanse.uokik.gov.pl